Dania Współczynnik dzietności

Współczynnik dzietności (TFR) mierzy średnią liczbę dzieci, które kobieta urodziłaby w ciągu swojego życia, gdyby doświadczyła aktualnych cząstkowych współczynników płodności i przeżyła od urodzenia do końca lat rozrodczych. Zazwyczaj obliczany dla kobiet w wieku od 15 do 49 lat, służy jako ustandaryzowany wskaźnik potencjału wzrostu populacji, który jest niezależny od aktualnej struktury wiekowej kraju. W przeciwieństwie do surowego współczynnika urodzeń, który liczy całkowitą liczbę urodzeń na 1000 osób, TFR zapewnia wyraźniejszy obraz wielkości rodziny i zastępowalności pokoleń. Wskaźnik 2,1 jest uznawany za poziom zastępowalności w większości nowoczesnych społeczeństw, reprezentując punkt, w którym populacja dokładnie zastępuje samą siebie bez migracji. Wartości znacznie wyższe wskazują na młodą, rosnącą populację, podczas gdy wartości poniżej 2,1 sugerują przyszły spadek populacji i starzenie się demograficzne. Ten miernik jest fundamentalnym narzędziem dla rządów planujących długoterminową infrastrukturę, opiekę zdrowotną i politykę gospodarczą.

Dane dotyczące współczynników płodności są gromadzone trzema głównymi kanałami: systemami rejestracji stanu cywilnego, badaniami gospodarstw domowych i spisami powszechnymi. W krajach rozwiniętych systemy rejestracji zapewniają precyzyjne, ciągłe zapisy każdego urodzenia. W regionach, gdzie systemy administracyjne są słabsze, badacze polegają na badaniach demograficznych i zdrowotnych (DHS) oraz wielowskaźnikowych badaniach skupiskowych (MICS), które wykorzystują retrospektywne historie urodzeń od ankietowanych kobiet. Główne organizacje międzynarodowe, takie jak Wydział Ludnościowy ONZ i Bank Światowy, kompilują te dane, często stosując modele matematyczne w celu zharmonizowania danych i uzupełnienia luk w raportowaniu. Ograniczenia obejmują potencjalne niedostateczne raportowanie na obszarach wiejskich, błąd pamięci podczas ankiet oraz różne definicje żywych urodzeń w poszczególnych jurysdykcjach. Ponadto TFR jest miarą syntetyczną; nie śledzi konkretnej grupy kobiet w czasie, lecz tworzy migawkę opartą na aktualnych warunkach.

Podczas gdy ONZ i Bank Światowy są zazwyczaj zgodne, Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) często przedstawia nieco inne szacunki ze względu na odmienne modelowanie statystyczne niedostatecznie raportowanych urodzeń i różne kryteria włączania danych.

TFR na poziomie 2,1 jest globalnym punktem odniesienia dla stabilności populacji. Wskaźniki powyżej 3,0 wskazują na szybki wzrost i młodą demografię, podczas gdy wskaźniki poniżej 1,5 są uważane za bardzo niskie i często prowadzą do znacznego starzenia się i kurczenia populacji.

Świat odnotował konsekwentny i dramatyczny spadek współczynników dzietności na przestrzeni kilku dekad. Od połowy XX wieku średnia światowa spadła z około 5 dzieci na kobietę do ostatnich szacunków wynoszących około 2,3 dziecka. Ta zmiana jest napędzana głównie przez zwiększoną urbanizację, lepszy dostęp do edukacji dla kobiet oraz szerszą dostępność nowoczesnej antykoncepcji. W miarę jak gospodarki przechodzą z rolnictwa na usługi, ekonomiczny koszt wychowania dzieci rośnie, co skłania wiele rodzin do wyboru mniejszej liczby potomstwa. Ponad połowa światowej populacji żyje obecnie w krajach o dzietności poniżej poziomu zastępowalności. Chociaż całkowita populacja świata nadal rośnie ze względu na impet demograficzny i wydłużoną średnią długość życia, spowalniający współczynnik dzietności sugeruje potencjalną stabilizację całkowitej liczby ludzi w dalszej części tego stulecia. Trendy te są najbardziej wyraźne w krajach o wysokich i średnich dochodach, gdzie uwaga demograficzna przesuwa się z zarządzania wzrostem na stawianie czoła wyzwaniom związanym ze starzejącą się siłą roboczą.

Regionalne dysproporcje w dzietności pozostają wyraźne, odzwierciedlając różnice w rozwoju gospodarczym i polityce społecznej. Afryka Subsaharyjska utrzymuje najwyższe wskaźniki na świecie, a w kilku krajach średnia przekracza 4 dzieci na kobietę. Na tych obszarach wysoka dzietność jest często powiązana z niższym poziomem umiejętności czytania i pisania wśród kobiet oraz wyższą śmiertelnością dzieci. Z kolei Azja Wschodnia i Europa wykazują jedne z najniższych współczynników dzietności, jakie kiedykolwiek odnotowano. W krajach takich jak Korea Południowa wskaźniki spadły poniżej 1,0, czyli poziomu znacznie niższego niż wymagany do zastępowalności pokoleń. Ameryka Łacińska i Azja Południowa doświadczyły gwałtownych spadków w kierunku progu 2,1 lub poniżej niego w miarę uprzemysłowienia. Różnice te tworzą podział demograficzny: podczas gdy niektóre kraje afrykańskie muszą budować szkoły i tworzyć miliony miejsc pracy dla gwałtownie rosnącej populacji młodzieży, wiele krajów europejskich i azjatyckich wdraża politykę pronatalistyczną, aby przeciwdziałać niedoborom siły roboczej i obciążeniom fiskalnym związanym z utrzymaniem starszej populacji przy mniejszej liczbie pracowników.