Fiji Bulaşıcı Olmayan Hastalık Ölümleri (30-70)

Bulaşıcı olmayan hastalık (BOH) mortalitesi, kişiden kişiye geçmeyen kronik durumlardan kaynaklanan ölüm oranını veya olasılığını ölçer. Gösterge temel olarak "dört büyük" hastalık grubuna odaklanır: kardiyovasküler hastalıklar (kalp krizi ve felç gibi), kanserler, kronik solunum yolu hastalıkları (astım ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi) ve diyabet. Bu durumlar tipik olarak uzun sürelidir ve genetik, fizyolojik, çevresel ve davranışsal faktörlerin birleşiminden kaynaklanır. Küresel sağlık izleme için en kritik metrik, bu nedenlerden dolayı tam 30 ile 70 yaşları arasında ölme koşulsuz olasılığını hesaplayan "erken BOH mortalitesi"dir. Bu spesifik yaş aralığı, yaşam tarzı müdahaleleri ve iyileştirilmiş sağlık hizmetlerine erişim yoluyla potansiyel olarak önlenebilir ölümleri vurgular. Yüksek BOH mortalite oranları genellikle tütün kullanımı, fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve alkolün zararlı kullanımı ile ilgili önemli halk sağlığı sorunlarına işaret eder.

BOH mortalitesine ilişkin veriler temel olarak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü (IHME) tarafından derlenmektedir. En yüksek kalitede veriler, her ölümü ve tıbbi olarak onaylanmış nedenini kaydeden ulusal Nüfus Kayıt ve Hayati İstatistik (CRVS) sistemlerinden gelir. Bu tür sistemlerin eksik olduğu veya hiç bulunmadığı bölgelerde, araştırmacılar sözlü otopsiler, hanehalkı anketleri ve örnek kayıt sistemleri dahil olmak üzere alternatif yöntemler kullanırlar. Ülkeler arası karşılaştırılabilirliği sağlamak için DSÖ, eksik bildirim, nedenlerin yanlış sınıflandırılması ve yaş dağılımı farklılıklarını düzeltmek amacıyla istatistiksel modeller uygular. Ölüm oranları, yaşlanan nüfuslara karşı daha genç nüfuslar gibi farklı demografik yapılara sahip ülkeler arasında adil karşılaştırmalar yapılmasına olanak sağlamak için genellikle küresel bir standart nüfus kullanılarak yaşa göre standardize edilir. Sınırlamalar arasında düşük gelirli ortamlarda tıbbi sertifikasyon eksikliği ve birden fazla eşlik eden hastalığı olan yaşlı hastalarda tek bir temel ölüm nedenini ayırt etmenin karmaşıklığı yer alır.

Hem DSÖ hem de IHME BOH mortalitesi hakkında rapor verse de, IHME Küresel Hastalık Yükü çalışması risk faktörlerinin daha kapsamlı modellemesini dahil ederek genellikle daha yüksek tahminler üretirken, DSÖ resmi ulusal raporlanan verilere ve Uluslararası Hastalık Sınıflandırmasına (ICD) odaklanır.

%10'dan az bir erken BOH mortalite olasılığı küresel standartlara göre genellikle düşük kabul edilirken, %25'i aşan değerler ciddi bir halk sağlığı krizine işaret eder. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SDG) hedef 3.4, 2010'ların ortasında belirlenen temel seviyeden bu oranlarda %33'lük bir azalma sağlamayı amaçlamaktadır.

Bulaşıcı olmayan hastalıklar, yıllık tüm ölümlerin yaklaşık %74'ünü oluşturarak küresel olarak önde gelen ölüm nedeni haline gelmiştir; bu da kabaca 41 milyon kişiye tekabül etmektedir. Bunların yaklaşık 17 ila 18 milyonu, 70 yaşından önce meydana gelen erken ölümler olarak sınıflandırılmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde bile BOH'ların birincil sağlık yükü olarak bulaşıcı hastalıkların yerini aldığı açık bir epidemiyolojik geçiş söz konusudur. Daha iyi tütün kontrolü ve hipertansiyon ile kolesterol için tıbbi tedaviler sayesinde son birkaç on yılda yüksek gelirli bölgelerde yaşa göre standardize edilmiş ölüm oranları düşmekte olsa da, mutlak BOH ölümü sayısı küresel olarak artmaya devam etmektedir. Bu artış temel olarak nüfus artışı ve yaşlanmadan kaynaklanmaktadır. Son veriler, diyabet mortalitesinin bazı bölgelerde diğer BOH kategorilerinden daha keskin bir şekilde arttığını göstermektedir. Ayrıca, BOH'ların küresel yükü giderek, şu anda tüm BOH ile ilgili ölümlerin %75'inden fazlasını oluşturan düşük ve orta gelirli ülkelere kaymaktadır.

BOH'lardan ölme riskinde belirgin bölgesel eşitsizlikler vardır. Düşük ve orta gelirli ülkeler (LMIC'ler), tüm erken BOH ölümlerinin yaklaşık %82'sini oluşturarak orantısız bir yükle karşı karşıyadır. Bu bölgelerde bireyler genellikle daha genç yaşlarda kronik durumlar geliştirir ve uzun süreli yönetim ile hayat kurtarıcı tedavilere daha az erişime sahiptir. Doğu Avrupa ve Orta Asya, tarihsel olarak, genellikle yüksek tütün ve alkol tüketimi oranlarıyla bağlantılı olarak kardiyovasküler hastalıklar için en yüksek yaşa göre standardize edilmiş ölüm oranlarından bazılarını göstermektedir. Buna karşılık, Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Batı Pasifik'in bazı bölgelerindeki yüksek gelirli ülkeler, yaşlı nüfuslara sahip olmalarına rağmen, gelişmiş tarama ve evrensel sağlık kapsamı sayesinde en düşük erken ölüm riskine sahiptir. Sahra Altı Afrika şu anda, bölge hala sıtma ve HIV/AIDS gibi bulaşıcı hastalıkların yüksek yaygınlığıyla başa çıkarken BOH oranlarının hızla arttığı bir "çifte hastalık yükü" yaşamaktadır. Küçük ada gelişmekte olan devletleri de diyabetle ilgili mortalitede istisnai derecede yüksek oranlar göstermektedir.