Libya Pelepasan CO₂

Pelepasan karbon dioksida (CO2) adalah gas rumah hijau antropogenik utama yang dilepaskan ke atmosfera, terutamanya melalui pembakaran bahan api fosil seperti arang batu, minyak, dan gas asli. Penunjuk ini menjejaki jumlah gas yang dihasilkan semasa penjanaan tenaga, pengangkutan, dan proses perindustrian seperti pembuatan simen dan pembakaran gas. Oleh kerana karbon dioksida adalah gas tahan lama yang memerangkap haba di atmosfera Bumi, ia merupakan pemacu utama perubahan iklim global. Pelepasan ini biasanya diukur dalam tan metrik (tan) atau kilotan. Inventori kebangsaan menumpukan pada pelepasan yang berlaku dalam sempadan geografi sesebuah negara, yang penting untuk memantau pematuhan terhadap perjanjian iklim antarabangsa. Walaupun CO2 berlaku secara semula jadi dalam kitaran karbon melalui respirasi tumbuhan dan aktiviti gunung berapi, peningkatan era industri dikaitkan hampir keseluruhannya dengan aktiviti manusia. Mengukur tahap ini membolehkan saintis dan penggubal dasar mengukur kesan alam sekitar daripada pertumbuhan ekonomi dan keberkesanan strategi peralihan kepada sumber tenaga rendah karbon.

Pengumpulan data untuk penunjuk ini bergantung terutamanya pada statistik tenaga nasional dan rekod pengeluaran perindustrian berbanding pengukuran atmosfera secara langsung. Badan antarabangsa seperti Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) dan Projek Karbon Global menggunakan faktor pelepasan piawai yang dibangunkan oleh Panel Antara Kerajaan tentang Perubahan Iklim (IPCC) untuk mengira jisim CO2 yang dilepaskan bagi setiap unit bahan api yang dibakar. Metodologi ini mengambil kira keamatan karbon daripada sumber tenaga yang berbeza—contohnya, arang batu melepaskan lebih banyak karbon berbanding gas asli untuk output tenaga yang sama. Had termasuk pengecualian kerap pelepasan daripada penerbangan dan perkapalan antarabangsa (bahan api bunker) daripada jumlah nasional, serta ketidakpastian tinggi dalam data berkaitan perubahan guna tanah dan penebangan hutan. Tambahan pula, walaupun data berasaskan bahan api fosil adalah sangat tepat, pelepasan daripada pembakaran biojisim skala kecil sering dianggarkan menggunakan tinjauan yang kurang tepat.

Percanggahan sering timbul antara IEA dan Projek Karbon Global kerana IEA menumpukan secara ketat pada pembakaran berkaitan tenaga manakala Projek Karbon Global merangkumi pelepasan daripada perubahan guna tanah dan pengeluaran simen.

Purata global kira-kira 4.7 tan metrik (5.2 tan pendek) per kapita sering digunakan sebagai garis dasar, walaupun negara maju kerap melebihi 10 tan metrik (11 tan pendek). Untuk mengehadkan pemanasan global kepada 1.5 °C di atas tahap pra-industri, pakar menunjukkan bahawa pelepasan bersih mesti mencapai sifar menjelang pertengahan abad ini.

Menurut data terkini yang tersedia, pelepasan karbon dioksida global telah mencapai tahap rekod, dengan anggaran baru-baru ini meletakkan output tahunan berkaitan bahan api fosil pada kira-kira 37.8 bilion tan metrik (41.7 bilion tan pendek). Walaupun penggunaan pesat tenaga angin, suria, dan kenderaan elektrik telah mula memperlahankan kadar pertumbuhan pelepasan, jumlah keseluruhan masih belum memuncak. Trend positif ialah pemisahan (decoupling) pertumbuhan ekonomi daripada pelepasan karbon yang diperhatikan di banyak ekonomi maju, di mana KDNK telah meningkat manakala pelepasan telah menurun secara konsisten sejak tahun 2000-an. Walau bagaimanapun, pengurangan ini kini diimbangi oleh permintaan tenaga yang meningkat dalam ekonomi pesat membangun, terutamanya di Asia. Campuran tenaga global kekal sangat bergantung pada bahan api fosil, yang masih membekalkan kira-kira 80% daripada jumlah bekalan tenaga. Data terkini menunjukkan bahawa peristiwa cuaca ekstrem juga telah memberi kesan kepada trend pelepasan, kerana suhu yang lebih tinggi meningkatkan permintaan tenaga untuk penyejukan di banyak wilayah, membawa kepada output karbon berkaitan elektrik yang lebih tinggi.

Data wilayah mendedahkan jurang yang ketara dalam tanggungjawab dan kesan. China kini merupakan pembebas jumlah terbesar di dunia, menyumbang hampir 30% daripada CO2 global, diikuti oleh Amerika Syarikat dan India. Walau bagaimanapun, angka per kapita menunjukkan hierarki yang berbeza; jejak individu tertinggi ditemui di Amerika Utara dan negara pengeluar minyak di Timur Tengah, di mana pelepasan per kapita boleh melebihi 15 tan metrik (16.5 tan pendek). Sebaliknya, majoriti negara di Afrika Sub-Sahara membebaskan kurang daripada 1 tan metrik (1.1 tan pendek) bagi setiap orang. Kesatuan Eropah telah melihat penurunan jangka panjang yang paling konsisten, dengan pelepasan kini kira-kira 35% lebih rendah daripada tahap 1990. Pasaran pesat membangun di Asia Tenggara sedang mengalami pertumbuhan terpantas dalam output karbon semasa mereka berindustri dan memperluaskan rangkaian elektrik mereka, sering bergantung pada arang batu untuk memenuhi permintaan bandar yang pesat.