Nepal — Demografi

Nepal, Çin ve Hindistan arasında yer alan, yaklaşık 30 milyon nüfuslu, Güney Asya'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke 147.181 km² (56.827 mil kare) bir alanı kaplamaktadır ve %16,5 ile en büyüğü Chhettri olan 100'den fazla etnik grupla çeşitli bir demografik profil ile karakterize edilir. Son veriler, yıllık nüfus artış hızının -%0,15'e kaymasıyla büyüme dinamiklerinde bir geçişe işaret etmektedir. Dağlık arazisine rağmen Nepal, km² başına 207,1 kişilik (mil kare başına 536,5 kişi) nüfus yoğunluğunu koruyarak küresel olarak 65. sırada yer almaktadır.

Nepal'in yaş dağılımı, ülke demografik geçiş sürecinden geçerken önemli değişimler görmüştür. 2021 yılına ait son yetkili veriler, ülkeyi yaş kıdemi açısından küresel olarak 114. sıraya yerleştiren 70,05'lik bir ortanca yaş kaydetmektedir. Bu rakam, son on yıllardaki önemli halk sağlığı iyileşmelerini yansıtan doğumda beklenen 70,64 yıllık yaşam süresiyle örtüşmektedir. Tarihsel olarak Nepal çok genç bir nüfusla biliniyordu, ancak mevcut yapı, çalışma çağındaki yetişkinlerin yabancı iş gücü piyasalarına büyük ölçekli göçünden giderek daha fazla etkilenmektedir. Bağımlılık oranı, yetişkinler 18 ila 45 yaşları arasında Körfez Ülkeleri ve Malezya'da iş ararken çocukları ve yaşlıları genellikle kırsal köylerde bırakan bu dışa göçten etkilenmektedir. Bu fenomen, yerleşik nüfusun doğal doğum ve ölüm oranlarının öngördüğünden daha yaşlı görünebileceği benzersiz bir demografik manzara yaratmıştır. İyileşen sağlık hizmetleri erişimi bebek ölümlerini azaltarak yerleşik nüfusun ortalama yaşının istikrarlı bir şekilde artmasına katkıda bulunmuştur.

Nepal'de doğurganlık tarihsel zirvelerden önemli ölçüde düşmüştür; son veriler kadın başına 1,96 doğum oranı göstermektedir. Bu oran şu anda 2,1 olan küresel yenilenme seviyesinin altındadır ve Nepal'i doğurganlık bakımından küresel olarak 106. sıraya yerleştirmektedir. Kaba doğum oranı 1.000 kişi başına 18,96 doğum iken, kaba ölüm oranı 1.000 kişi başına 6,97'dir. Bu dinamikler her gün yaklaşık 1.540 doğum ve 566 ölümle sonuçlanmaktadır. Doğum oranındaki düşüş, artan kadın okuryazarlığı, kadınların iş gücüne daha fazla katılımı ve aile planlamasına genişleyen erişim ile bağlantılıdır. Eğitim girişimleri ve ekonomik değişimler birçok ailenin daha küçük hane halkı boyutlarını tercih etmesine yol açmıştır. Nüfusun %81,2'si tarafından takip edilen Hindu gelenekleri aile büyümesine değer vermeye devam etse de, modern ekonomik baskılar ve şehirleşme, Brahman-Hill ve Magar toplulukları da dahil olmak üzere çoğu etnik grupta doğurganlık seçimlerinin daha baskın itici güçleri haline gelmiştir.

Nepal, nüfusunun %66,77'sinin artık kentsel merkezlerde yaşamasıyla hızlı bir kentsel dönüşüm geçirmektedir. Bu, nüfusun büyük çoğunluğunun kırsal olduğu ve geçimlik tarımla uğraştığı 20. yüzyılın ortalarından bu yana önemli bir kayışı temsil etmektedir. 27.72, 85.32 koordinatlarında bulunan başkent Katmandu, birincil kentsel merkez ve ekonomik ve siyasi yaşamın merkezi olmaya devam etmektedir. Diğer önemli kentsel büyüme, düz arazinin kuzeydeki tepelere ve dağlara kıyasla daha kolay altyapı geliştirmeyi kolaylaştırdığı Terai bölgesinde gerçekleşmektedir. Göç kalıpları temel olarak içseldir; insanlar hizmet ve istihdam arayışıyla yüksek rakımlı Himalaya bölgelerinden verimli ovalara ve şehirlere taşınmaktadır. Bu şehirleşme genellikle plansızdır ve hızla genişleyen şehirlerde konut ve sanitasyon zorluklarına yol açmaktadır. Bununla birlikte, kentsel kayış, kasaba merkezlerinde uzak, denize kıyısı olmayan iç kısımlara göre daha kolay erişilebilir olan eğitime ve elektriğe erişimi de iyileştirmiştir.

Nepal'in demografik geleceği, -%0,15'lik negatif büyüme oranıyla hafif bir daralma ile karakterize edilmektedir. Güncel projeksiyonlar, resmi 2024 sayımı olan 29.651.054'ten düşüşle 2026'da tahmini 29.564.062 nüfus öngörmektedir. Tahmini net nüfus değişimi, büyük ölçüde yenilenme altı doğurganlık ve yüksek düzeydeki uluslararası iş gücü göçünün birleşimiyle günde -119 kişidir. Nüfus büyüklük olarak nispeten istikrarlı kalsa da, kompozisyon daha yaşlı bir demografik profile doğru kaymaktadır. Bu eğilim ulusal ekonomi için hem zorluklar hem de fırsatlar sunmaktadır. Küçülen bir yerleşik iş gücü, tarım ve yerli sanayilerde iş gücü sıkıntısına yol açabilir; ancak yurt dışındaki işçilerden gelen sürekli döviz akışı ulusal GSYİH'nın hayati bir bileşeni olmaya devam etmektedir. Gelecekteki politikalar muhtemelen kentsel genişlemeyi yönetmeye ve genç nesli elde tutmak için yerel fırsatlar yaratmaya odaklanacak, böylece ülkenin ekonomik ivmeyi korurken yaşlanan nüfusunu destekleyebilmesini sağlayacaktır.