Austria Współczynnik Giniego

Współczynnik Giniego jest najpowszechniej stosowaną miarą nierówności ekonomicznych, określającą rozkład dochodów lub bogactwa w danej populacji. Wywodzi się on z krzywej Lorenza, która przedstawia skumulowany procent całkowitego dochodu otrzymywanego przez skumulowaną liczbę odbiorców, zaczynając od najbiedniejszej osoby lub gospodarstwa domowego. Współczynnik Giniego wynoszący 0 reprezentuje idealną równość, w której każda osoba posiada dokładnie taką samą ilość zasobów. Z kolei współczynnik 1 (lub 100 w skali indeksowej) wskazuje na idealną nierówność, w której jedna osoba posiada cały dochód, podczas gdy wszyscy inni mają zero. Wskaźnik ten jest niezbędny dla ekonomistów i decydentów do oceny spójności społecznej oraz skuteczności polityki redystrybucyjnej. Choć stosuje się go głównie do dochodów, służy również do analizy dystrybucji bogactwa, wyników zdrowotnych i poziomu wykształcenia. Zapewniając pojedynczą statystykę podsumowującą, pozwala na proste porównania poziomów nierówności między różnymi narodami i w czasie, choć nie odzwierciedla bezwzględnego standardu życia ani całkowitego bogactwa kraju.

Dane do obliczenia współczynnika Giniego są gromadzone głównie poprzez krajowe badania budżetów gospodarstw domowych, które rejestrują dochody lub wydatki konsumpcyjne. Główne organizacje międzynarodowe, takie jak Bank Światowy i OECD, standaryzują te zbiory danych, aby ułatwić porównania między krajami. Jednak metodologia różni się znacznie między regionami; niektóre kraje raportują dochód brutto, podczas gdy inne raportują dochód rozporządzalny po opodatkowaniu i transferach. Badania oparte na konsumpcji są częstsze w krajach rozwijających się, gdzie przeważają gospodarki nieformalne, podczas gdy badania oparte na dochodach są standardem w gospodarkach zaawansowanych. Ograniczenia obejmują niedostateczne raportowanie dochodów przez gospodarstwa domowe o wysokich zarobkach oraz wykluczenie korzyści pozapieniężnych, takich jak usługi publiczne czy rolnictwo na własne potrzeby. Ponadto współczynnik Giniego jest wrażliwy na zmiany w środku rozkładu, a nie na jego skrajnych końcach, co może prowadzić do niepełnego obrazu skrajnego ubóstwa lub skoncentrowanego bogactwa elit.

Bank Światowy koncentruje się na danych o globalnym ubóstwie i często wykorzystuje badania konsumpcji dla krajów o niższych dochodach, podczas gdy OECD i Luxembourg Income Study (LIS) dostarczają wysoce zharmonizowane dane o dochodach dla gospodarek zaawansowanych, co prowadzi do niewielkich różnic w raportowanych wynikach.

Współczynnik Giniego poniżej 0,3 reprezentuje niską nierówność, podczas gdy 0,3 do 0,4 jest uważany za poziom średni. Wartości przekraczające 0,4 wskazują na wysoką nierówność, a wyniki powyżej 0,5 sugerują ekstremalne dysproporcje, które często korelują z niestabilnością społeczną.

Ostatnie globalne trendy wskazują na złożoną zmianę dynamiki nierówności. W skali globalnej nierówności między narodami ogólnie spadły w ciągu ostatnich kilku dekad, co było napędzane głównie przez szybki wzrost gospodarczy gospodarek wschodzących, takich jak Chiny i Indie. Ta redukcja globalnego wyniku Giniego sugeruje zbieżność średnich standardów życia między Globalną Północą a Południem. Jednak nierówności wewnątrz krajów przedstawiają inną narrację. W wielu zaawansowanych gospodarkach współczynnik Giniego wzrósł, ponieważ udział dochodów przejmowanych przez górny 1% wzrósł, co często przypisuje się zmianom technologicznym, globalizacji i upadkowi związków zawodowych. Z kolei kilka regionów w Ameryce Łacińskiej, historycznie najbardziej nierównych na świecie, odnotowało skromne spadki wyników Giniego dzięki rozszerzonym sieciom bezpieczeństwa socjalnego i poprawie edukacji. Pomimo tych ulepszeń, ostatnie dane wskazują, że globalny postęp w ograniczaniu nierówności spowolnił lub zatrzymał się w kilku regionach, przy czym nierówności majątkowe pozostają znacznie wyższe i bardziej trwałe niż nierówności dochodowe na całym świecie.

Wzorce regionalne wykazują znaczne dysproporcje w sposobie dystrybucji zasobów. Europa, w szczególności kraje nordyckie i środkowoeuropejskie, konsekwentnie utrzymuje najniższe współczynniki Giniego, często wahające się między 0,24 a 0,30. Poziomy te odzwierciedlają solidne systemy opieki społecznej i progresywne opodatkowanie. W przeciwieństwie do tego, Afryka Południowa pozostaje najbardziej nierównym regionem na świecie, ze współczynnikami Giniego często przekraczającymi 0,60. Ameryka Łacińska również wykazuje wysoki poziom nierówności, zazwyczaj między 0,40 a 0,50, pomimo niedawnych wysiłków na rzecz redystrybucji. Ameryka Północna, w szczególności Stany Zjednoczone, utrzymuje wyższy współczynnik Giniego niż większość innych krajów o wysokich dochodach, obecnie szacowany na około 0,41. W Azji Wschodniej wzorce są zróżnicowane; Japonia utrzymuje stosunkowo niskie nierówności, podczas gdy szybki wzrost w innych obszarach doprowadził do wahających się współczynników. Te różnice regionalne są często zakorzenione w historycznych wzorcach własności ziemi, ramach instytucjonalnych oraz stopniu interwencji rządu na rynku pracy.