Ruanda Sağlık Harcamaları (GSYİH %)

Sağlık harcamaları, bir toplumun sağlık hizmetleri ve ürünleri için tükettiği toplam kaynakları ölçer. Öncelikle, tedavi edici, rehabilite edici ve uzun süreli bakım dahil olmak üzere kişisel sağlık bakımı için nihai tüketimi ve koruyucu bakım ile sağlık yönetimi gibi kolektif hizmetleri kapsayan Cari Sağlık Harcaması (CHE) olarak takip edilir. Bu gösterge, sağlık harcamalarının neyi oluşturduğuna dair net bir sınır çizen Sağlık Hesapları Sistemi (SHA) 2011 çerçevesini takip eder. Özellikle yeni hastanelerin inşası, büyük ölçekli tıbbi makinelerin satın alınması ve gelecekteki salgınlar için aşı stoklanması gibi sermaye yatırımlarını hariç tutar. Bu harcamayı Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYİH) bir yüzdesi olarak ifade ederek, gösterge bir ulusun diğer ekonomik faaliyetlere kıyasla sağlık sektörüne verdiği göreceli önceliği ortaya koyar. Sağlık yatırımlarının ekonomik büyümeye ayak uydurup uydurmadığını veya demografik değişimlerin ulusal bütçeler üzerinde artan bir baskı oluşturup oluşturmadığını değerlendirmek için standartlaştırılmış bir yol sağlar.

Veri toplama, Küresel Sağlık Harcamaları Veritabanı (GHED) aracılığıyla Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından koordine edilmektedir. Üye devletler, harcamaları işlev, sağlayıcı ve finansman şemasına göre sınıflandıran SHA 2011 metodolojisine dayanarak sağlık hesaplarını rapor ederler. Birincil kaynaklar arasında maliye bakanlığı kayıtları, ulusal sosyal güvenlik hesapları ve cepten yapılan harcamaları tahmin etmek için hanehalkı anketleri yer alır. Önemli bir kısıtlama, raporlama kapasitesindeki farklılıktır; gelişmiş ekonomiler son derece ayrıntılı veriler sağlarken, birçok düşük gelirli ülke periyodik hanehalkı anketlerine ve dış bağışçı raporlarına güvenmekte, bu da anket yapılmayan yıllar için veri boşluklarına yol açabilmektedir. Ayrıca, gösterge finansal girdilerin hacmini yakalarken, harcamaların verimliliğini veya sağlanan sağlık hizmetinin klinik kalitesini doğal olarak hesaba katmaz.

Dünya Bankası ve WHO, Küresel Sağlık Harcamaları Veritabanı'ndan aynı temel veri setini paylaşarak yüksek tutarlılık sağlar. Ulusal istatistik ofislerinin hesaplamaları için uluslararası kuruluşlar tarafından benimsenenlerden farklı GSYİH rakamları kullanması durumunda küçük farklılıklar ortaya çıkabilir.

GSYİH'nin %8 ila %12'si arasındaki bir sağlık harcaması, gelişmiş sağlık sistemlerine sahip birçok yüksek gelirli ülke için tipiktir. %5'in altındaki harcamalar genellikle hizmetlere erişimin sınırlı olduğunu gösterirken, toplam harcamanın %30'unu aşan yüksek cepten ödeme payları genellikle nüfus için yeterli finansal koruma eksikliğine işaret eder.

Son veriler, yaşlanan nüfuslar, teknolojik yenilikler ve küresel sağlık krizlerine verilen yanıtların etkisiyle küresel sağlık harcamalarında genel bir artış eğilimi olduğunu göstermektedir. 2008 finansal krizi veya 2020 küresel pandemisi gibi büyük ekonomik değişimler sırasında, GSYİH'ye oranla sağlık harcamaları genellikle önemli bir dalgalanma gösterir. Son yıllarda birçok ulus, sağlık harcamalarının genel ekonomilerinden daha hızlı büyüdüğünü görmüştür. Kamu finansmanı birçok bölgede baskın kaynak haline gelse de, toplam harcama hacmi geniş ölçüde değişmeye devam etmektedir. Son tahminler, küresel ortalama harcamanın dünya GSYİH'sinin yaklaşık %10'u olduğunu gösterirken, büyüme en çok evrensel sağlık kapsamı programlarını genişleten gelişmekte olan piyasalarda belirgindir. Bununla birlikte, yüksek gelirli ülkeler, dünya nüfusunun küçük bir kısmını temsil etmelerine rağmen, toplam küresel harcamanın yaklaşık %80'ini oluşturmaya devam etmektedir. Son on yılda, koruyucu bakım ve halk sağlığı yönetiminin önceliklendirilmesinde de dikkate değer bir artış olmuştur.

Bölgesel eşitsizlikler önemli olmaya devam etmektedir; Kuzey Amerika, genellikle GSYİH'nin %16'sını aşan en yüksek sağlık harcaması seviyelerini rapor etmektedir. Buna karşılık, Sahra Altı Afrika ve Güney Asya'nın bazı kısımları sıklıkla GSYİH'nin %5'inin altında harcama bildirmektedir. Batı Avrupa'da sağlık harcamaları tipik olarak %9 ile %11 arasında değişmekte olup, kamu finansmanı ve sosyal sigortaya güçlü bir güven duyulmaktadır. Düşük gelirli bölgeler, bazı ülkelerde toplam sağlık harcamasının %40'ından fazlasını oluşturabilen yüksek oranda cepten harcama ile karakterize edilir. Bu bölgelerde, dış bağışçı yardımları da kritik bir rol oynamakta ve bazen sağlık sisteminin %20'sinden fazlasını finanse etmektedir. Doğu Asya ve Latin Amerika'daki gelişmekte olan ekonomiler, bağışçı bağımlılığından uzaklaşıp kurumsallaşmış ulusal sağlık sistemlerine doğru geçiş yaparken kamu sağlığı yatırımlarında istikrarlı bir artış göstermiştir. Bu modeller, yüksek gelirli bölgelerin uzmanlaşmış bakıma odaklandığı, düşük gelirli bölgelerin ise temel birinci basamak sağlık hizmeti finansmanı ile mücadele ettiği küresel bir bölünmeyi yansıtmaktadır.